Küresel petrol fiyatları, Hürmüz Boğazı yakınlarında birden fazla ticari geminin saldırıya uğradığına dair haberlerin ardından sert yükseldi. Piyasalardaki hareket, Orta Doğu’da ABD ve İsrail’in İran hedeflerine yönelik saldırılarının ardından bölgesel çatışma riskinin hızla tırmanmasına bağlanıyor.
Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Merkezi (UK Maritime Trade Operations), iki geminin vurulduğunu, üçüncü bir geminin ise “çok yakınında patlayan bilinmeyen bir mühimmat” nedeniyle tehlike atlattığını açıkladı. Olayların ardından İran, gemilere boğazdan geçmemeleri yönünde uyarıda bulundu.
Dünya petrol ve gaz ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği boğazda, deniz trafiği fiilen durma noktasına geldi. Gemi izleme verilerine göre çok sayıda tanker, Körfez’in açık sularında beklemeyi tercih ederken yalnızca sınırlı sayıda İran ve Çin bandıralı gemi geçiş yaptı.
Asya işlemlerinin erken saatlerinde Brent petrol fiyatı yüzde 10’un üzerinde yükselerek varil başına 80 dolar sınırına yaklaşırken, gün ilerledikçe kazançların bir kısmı geri verildi. Sabah saatlerinde Brent yüzde 8 civarında artışla 78 doların üzerinde seyrederken, ABD ham petrolü de yaklaşık yüzde 7,5 yükseldi.
Piyasa aktörleri, fiyatlamanın henüz panik aşamasına geçmediğine işaret ediyor. Ancak sigorta maliyetlerindeki hızlı artış ve navlun riskleri, fiziki petrol akışında kalıcı bir aksama yaşanması halinde fiyatların çok daha yukarı taşınabileceği beklentisini güçlendiriyor. Analistlere göre boğazın uzun süre kapalı kalması, 100 doların üzerindeki senaryoları yeniden masaya getirebilir.
Bu tabloya karşılık, OPEC+ pazar günü üretimi günlük 206 bin varil artırma kararı aldı. Grup, ilave arzla piyasalardaki oynaklığı sınırlamayı hedefliyor. Ancak bazı enerji ekonomistleri, boğaz kaynaklı bir arz şokunun üretim artışlarıyla telafi edilmesinin zor olacağı görüşünde.
İran Devrim Muhafızları Ordusu (Islamic Revolutionary Guard Corps), İngiltere ve ABD bağlantılı üç petrol tankerinin füzelerle vurulduğunu ileri sürerken, Londra ve Washington’dan henüz resmi bir doğrulama gelmedi. UKMTO ise Arap Körfezi ve Umman Körfezi genelinde “çoklu güvenlik olayları” rapor edildiğini ve gemilere “azami dikkat” çağrısı yapıldığını bildirdi.
Jeopolitik riskler yalnızca Hürmüz ile sınırlı kalmıyor. Danimarkalı konteyner taşımacılığı devi Maersk, güvenlik gerekçesiyle Bab el-Mendeb Boğazı ve Süveyş Kanalı üzerinden yapılan seferleri geçici olarak durduracağını ve gemileri Ümit Burnu üzerinden yönlendireceğini açıkladı. Bu karar, küresel ticaret rotalarında daha geniş çaplı bir yeniden yapılanma ihtimalini gündeme getirdi.
Enerji piyasaları açısından kritik soru, ABD öncülüğünde deniz güvenliğinin yeniden tesis edilip edilemeyeceği. Kısa vadede trafik akışının normale dönmesi fiyatları aşağı çekebilir. Ancak çatışmanın yayılması ve boğazın uzun süre kapalı kalması, yalnızca petrol değil, küresel enflasyon ve tedarik zincirleri üzerinde de belirgin bir baskı yaratabilir.
Yorumlar
Kalan Karakter: