Litvanya’nın kamu kontrolündeki enerji şirketi Ignitis, ABD’den uzun vadeli LNG tedariki için uluslararası tedarikçilere resmi davette bulundu. Şirket, 10 yıla kadar uzanabilecek tedarik anlaşmalarıyla Klaipėda LNG terminali üzerinden hem iç talebi hem de bölgesel gaz ihtiyacını güvence altına almayı hedefliyor.
Plan, Litvanya’nın gaz fiyatlamasında Avrupa merkezli TTF göstergesine olan bağımlılığını azaltma arayışını yansıtıyor. Ignitis, sözleşme fiyatlarının bir bölümünü Amerikan Henry Hub endeksine bağlamayı değerlendiriyor. Şirket, bu modelin jeopolitik şoklara daha açık olan Avrupa fiyatlarına kıyasla daha öngörülebilir ve rekabetçi maliyet sağlayabileceğini öngörüyor.
Tedarik sürecinin duyurusu, Litvanya Enerji Bakan Vekili Žygimantas Vaičiūnas ile ABD Enerji Bakanı Chris Wright arasında yapılan çevrim içi görüşmeyle aynı döneme denk geldi. Taraflar, transatlantik LNG taşımacılığı, olası tedarik hacimleri ve Klaipėda terminalinin bölgesel rolünü ele aldı.
Litvanya Enerji Bakanlığı’na göre Klaipėda terminali, yalnızca Litvanya’ya değil Estonya, Letonya ve Polonya’ya da LNG tedariki sağlayabilecek bölgesel bir altyapı konumunda. Litvanya, 2017’de ABD’den LNG ithal etmeye başlayan ilk Avrupa ülkeleri arasında yer aldı; Şubat 2022’den bu yana ise terminale Rus LNG kargosu alınmadı. 2024’te Klaipėda üzerinden 24 TWh gaz, yani 24 LNG kargosu ithal edildi.
Yeni tedarik çerçevesi birden fazla aşamadan oluşacak. İlk hacimlerin 2037’ye kadar Litvanya iç talebini karşılaması planlanırken, ek kapasite rezervasyonlarının bölgesel ortaklara yönlendirilmesi öngörülüyor. Ukrayna devlet şirketi Naftogaz’ın 2033-2044 döneminde Klaipėda terminalinden kapasite ayırması, tesisin Baltık bölgesinin ötesinde de enerji güvenliği aracı olarak konumlandığını gösteriyor.
Vaičiūnas, Hürmüz Boğazı çevresindeki son gerilimin gaz fiyat istikrarındaki küresel kırılganlığı yeniden gösterdiğini belirterek, ABD LNG’sinin fiyatlama formülü ve artan ihracat kapasitesi nedeniyle Litvanya için rekabetçi bir seçenek sunduğunu söyledi.
ABD açısından anlaşma arayışı, Orta ve Doğu Avrupa’da LNG ihracatını artırma stratejisiyle uyumlu. ABD Enerji Bakanlığı, nisan ayında bölgenin Amerikan LNG ithalatını genişletecek altyapı projelerine yönelik yeni çerçevelerin duyurulduğunu açıklamıştı.
Litvanya’nın hamlesi, Avrupa gaz piyasasında kısa vadeli spot alımlardan daha uzun vadeli ve endeks çeşitlendirmesine dayalı kontratlara dönüş eğilimini güçlendiriyor. Vilnius için hedef Rus gaz arzından uzak durmak gibi görünse de asıl mesele gaz maliyetlerini Avrupa’daki kriz fiyatlamalarına karşı daha dayanıklı hale getirmek.
Yorumlar
Kalan Karakter: