HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu EPDK’nın, Türkiye Elektrik İletim A.Ş. (TEİAŞ) tarafından açıklanan toplam 1.500 MW’lık hibrit kapasitenin 1.300 MW’lık kısmını hidroelektrik santrallerine tahsis etmesini ‘finansal fizibilite açısından halen iyileştirilmesi gereken bir noktada olmakla beraber olumlu’ bulduklarını açıkladı.
Dernek olarak uzun süredir HES’ler için hibrit kapasite açıklanması adına yoğun temaslarda bulunduklarını belirten Güven, “2026 kışı kar yağışları açısından bereketli geçti ve yüksek üretim miktarı son birkaç yıldır yaşadığımız ağır kuraklığın etkilerini bir nebze de olsa rahatlattı. Ancak ülkemizin yüksek GES kurulu gücü dolayısıyla piyasa takas fiyatlarında gündüz saatleri maalesef HES’ler adına çok düşük kaldı ve bu durum HES üreticilerinin, bahar aylarının en çok üretim yaptıkları sezon olmasına karşın maliyetinin altına üretim yapmalarına neden oldu. EPDK’nın son aldığı kararda, belirlenen ‘düşük fiyat’ dolayısıyla hibrit yatırım geri dönüş süreleri de ne yazık ki yine oldukça uzun olacak ve bu durum fizibiliteler açısından halen ‘iyileştirilmesi gereken bir noktada’ olduğumuza işaret ediyor. Bununla birlikte kararı sektör olarak olumlu karşılıyoruz, bu konuda geliştirmeler için ilgili kurumlarla temaslarımızı sürdüreceğiz” değerlendirmesinde bulundu.
EPDK’nın 16 Nisan tarihli kararına göre TEİAŞ tarafından açıklanan 1.500 MW’lık hibrit kapasitenin büyük bir kısmı HES’lere tahsis edilmiş oldu. HESİAD, son yıllarda etkili olan ağır kuraklık şartları nedeniyle ciddi bir finansal sürdürülebilirlik riski ile karşı karşıya olan HES’lere uzun süredir hibrit kapasite açıklanması için yoğun görüşmeler sürdürüyordu. İletim altyapılarının hazır olması nedeniyle GES ve RES hibrit kurulumuna uygun olan santrallere bu yönde kapasite verilmesi için düzenleyici kurumlar nezdinde yapılan girişimler bu yıl için 1.300 MW kapasite tahsisi ile sonuçlandı.
Hibrit kapasite için yapılacak başvurular, en düşük kapasite faktörüne sahip santrallerden başlayacak şekilde sıralanarak listelenecek ve tahsisler HES’ler için açıklanan toplam tahsis kapasitelerine ulaşana kadar devam edecek. Başvuru yapacak tesislerin kısmen veya tamamen işletmeye geçmiş olması şartı aranacak. Tahsis edilebilir kapasite miktarı da bir hidroelektrik santral için azami 20 MW ile sınırlandırılacak.
“HES’ler enerji arz güvenliğimizde ‘nirengi noktası’ olmaya devam edecek”
“Hürmüz Boğazı krizi enerji sektörünü küresel olarak derinden sarstı. Bu dönemde hidroelektrik santrallerden yaptığımız üretim, ülkemizin enerji arz güvenliği ve ayrıca cari açığının düşürülmesi açısından HES’lerin halen bir ‘nirengi noktası’ olduğunu bir kez daha teyit etmiş oldu” diyen HESİAD Başkanı Güven, “Çok uzun zamandır oldukça zor bir dönemden geçen HES’ler milli servet statüsünde kaynaklarımızdır ve hibrit kapasite açıklamaları gibi ya da ilk pompaj depolamalı HES’lere giden yolun sağlam taşlarla döşenmesi gibi girişimler HES’ler aracılığıyla arz güvenliğimizi ve enerji portföyümüzü daha da güçlendirecektir. Bu açıdan ilgili tüm kurumlarımıza bu yaklaşımları dolayısıyla teşekkür ediyoruz. Belirlenen fiyatların fizibilite raporlarına olumsuz yansımaması adına karar verici kurumlarla görüşmelerimizi ise sürdüreceğiz. Bizim amacımız hem yerli ve yenilenebilir enerji üretiminde HES’lerimizi en verimli ve uzun ömürlü şekilde kullanabilmek adına bu santrallerin finansal dayanıklılıklarını maksimum seviyede tutmak hem de böylece gelecekte yaşanabilecek benzer krizlerde ülkemizin elini daha da güçlü kılmaktır” ifadelerini de sözlerine ekledi.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), mevcut santrallerin hibrit (çok kaynaklı) üretim yapısına dönüşümünü desteklemek amacıyla hidroelektrik, biyokütle ve jeotermal santraller için kapasite tahsisine ilişkin yeni düzenlemeyi yürürlüğe aldı.
Kurulun 16 Nisan 2026 tarihli ve 14482 sayılı kararına göre, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ) tarafından bildirilen toplam 1500 megavatlık (MW) kapasitenin 1300 megavatı hidroelektrik, 100'er megavatı biyokütle ve jeotermal santrallere tahsis edildi.
HES'lerde başvurular düşük kapasite faktörüne göre sıralanacak
Karara göre, birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm talepleri kapsamında başvuru yapılabilecek tesislerin kısmen veya tamamen işletmeye geçmiş santraller olması şartı getirildi.
Hidroelektrik santraller için yapılacak başvurularda, tesislerin son 5 yıllık üretim ve kurulu güç verileri dikkate alınarak ortalama kapasite faktörü hesaplanacak.
Başvurular, en düşük kapasite faktörüne sahip santralden başlanarak sıralanacak ve açıklanan toplam tahsis kapasitelerine ulaşılana kadar kapasite tahsisi yapılacak.
İşletmede 5 yıldan az süredir bulunan santrallerde hesaplamalar mevcut işletme süresi üzerinden yapılacak. Son 5 yıl içerisinde farklı zamanlarda işletmeye geçmiş kapasitelerin bulunması halinde ise her bir kapasite için ayrı ayrı hesaplama yapılacak.
Hidroelektrik santrallerde, işletmedeki toplam elektriksel kurulu gücü 5 megavat elektrik (MWe) ve altında olan tesisler için tahsis edilebilecek kapasite, işletmedeki kurulu güce kadar olacak.
5 MWe'nin üzerindeki hidroelektrik santraller için tahsis edilebilecek kapasite ise kurulu gücün 5 MWe'yi aşan kısmının yüzde 25'inin söz konusu 5 MWe'ye ilave edilmesiyle belirlenecek.
Bu kapsamda, bir hidroelektrik santral için tahsis edilebilir kapasite miktarı azami 20 megavat ile sınırlandırılacak.
Başvuruya konu santral için daha önce alınmış olan kapasitenin belirlenen limitlerin üzerinde olması halinde başvuru iade edilecek, belirlenen limitlerin altında olması halinde ise eksik kalan miktar kadar kapasite TEİAŞ tarafından tahsis edilecek.
Biyokütle ve jeotermalde YEKDEM şartı
Karara göre, birden çok kaynaklı elektrik üretim tesisine dönüşüm talepleri kapsamında başvuru yapılabilecek biyokütle ve jeotermal santrallerin, Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) süresini tamamlamış olması gerekecek.
Başvuru yapılan her bir biyokütle ve jeotermal santral için, son 5 yıla ait üretim ve kurulu güç verileri kullanılarak ortalama kapasite faktörü hesaplanacak.
Başvurular, en yüksek kapasite faktörüne sahip santralden başlanarak sıralanacak ve açıklanan toplam tahsis kapasitelerine ulaşılana kadar kapasite tahsisi yapılacak.
Son 5 yıl içerisinde farklı zamanlarda işletmeye geçmiş kapasitelerin bulunması halinde, her bir kapasite için işletmedeki süre ve kurulu güç dikkate alınarak ayrı hesaplama yapılacak.
Biyokütle ve jeotermal santrallerde, işletmedeki toplam elektriksel kurulu gücü 3 MWe ve altında olan tesisler için tahsis edilebilecek kapasite, işletmedeki kurulu güce kadar olacak.
3 MWe'nin üzerindeki tesislerde ise tahsis edilebilecek kapasite, kurulu gücün 3 MWe'yi aşan kısmının yüzde 25'inin söz konusu 3 MWe'ye ilave edilmesiyle belirlenecek.
Bu kapsamda, bir biyokütle ve jeotermal santral için tahsis edilebilir kapasite miktarı azami 10 megavat ile sınırlandırılacak.
Başvuruya konu santral için daha önce alınmış olan kapasitenin belirlenen limitlerin üzerinde olması halinde başvuru iade edilecek, belirlenen limitlerin altında olması halinde ise eksik kalan miktar kadar kapasite TEİAŞ tarafından tahsis edilecek.
Başvurular 30 Haziran'a kadar alınacak
Karar kapsamında kapasite tahsisi için başvuruların 30 Haziran 2026'ya kadar alınacağı bildirildi.
Ayrıca henüz sonuçlandırılmamış mevcut başvuruların da yeni başvurularla birlikte değerlendirileceği kaydedildi.
Yorumlar
Kalan Karakter: